home
from the editor's laptop
welcome readerpoemsessaysbookslinksarchivesindex to issuesOOV readersabout us / submitcurrent issue

 

 

Huring Paaram
Ni Dr. José P. Rizal
Sinurat sa Bicol ni José T. Figueroa

Paaram saimo banuang minamahal, dagang pinaorog nin astro nin aldao,
Perlang magayonon, mutia sa siragñan, maguinhauang Eden, ica babayaan.
Aco mapa-gadan ta saimo I-alay buhay cong mamondo asin malipogñao,
Cun cuta na maogma, masarig, mabansay, lalo cong idolot gñani cang ma-buhay.

Sa campong labanan minaagap dacol, buhay hinahatod daing orong-orong,
Di na iniisip cun anong aabton, lagño an cabagay cun momoninogñon.
Dustang bibitayan, cetro o corona, madaog, manaog, magsaquit, mag ogma,
An gabos na ini ragña sa sainda cun iyo an hagad can satuyang banua.

Can aco sadang pa, culang pa nin boot, caso dacula na sangcap na nin cosog,
Ica, iyo sana sa isip an laog, ica daing iba an pinagñagñatorog.
¡Daing hanap cundi, oh, mutia nin dagat!
An luha sa mata obos na mahoblas,
Agñog mong magayon ma-panong liuanag, sa puso ma-hale an tacot, an gñirhat.

Aco magagadan oras nin pag-sinag sa licod nin diclom, aldao nin libertad,
Cun hanap mo, banua, dugo mag-uarasac, uya an dugo co minsan anong oras.
I-uasac mong biyo, di mo pagñanognan, cun mataong curay sa aldao na iyan,
Tara sacong laom dugo co uarasan, gayon nin banaag na bagong somirang.

Banuang dayaday co na pagñatorogan, mau-ot cong bolanos sa bilog cong buhay,
¡Ma-buhay ca banua! Iyo an agragñay caining ma-hale, saimo ma-suhay.
¡Ma-buhay ca! Oh, labilabing gayon, na aco ma-pucan, ica an bomagñon,
Ica an ma-buhay, aco an gadanon, asin an bangcay co sa lindong mo ilobong.

Cun sa linobgñan co sa hodian na aldao, sa tahao nin doot igua nin somogñao,
Macumbabang burac saca mo matanao, hadoque ta iayn ancalag cong tunay.
Hadoque ta gñaning sacong ma-matean sa tahao nin lipot nin sacong linobgñan,
Masagñayang init nin saimong hagñao asin an managum na simong pagmahal.

Hare pag-olagña liuanag nin bulan, can boot somongco sa sacong linobgñan,
Aldao pabayae oras nin pagsirang cun i-alay saco an saiyang bangrao.
Di mo pag-pogolon tomagñis an doros, an gamgam tomogdon sa sacuyang cruz,
Gamgam togotan mo na an pagcamoroot ipag-roquiao nia sa maogmang tigñog.

Pabayae an aldao sa cosog nin init, oran na ma-holog ibalic sa lagñit
Na day nang ati, lobos nang matubis, ta caiba caiyan sacong hinanaquit.
Pabayae an gabos na sacong catood magñag-tagñis sinda caining pag-talicod,
Cun iguang ma-mibi sa sacong panogñod, hagada man, banua, murauay co sa Dios.

Hagada sa lagñit an camoninogñan can magña gadan na simo an dahelan,
Can magña aqui mong nasa bilangoan, ipaquemaherac an caguinhauaan.
Asin magña inang sa luha nalamos, balo patin ilo tagob nin pag-tios,
Sa gabos caini hagadang padagos hanap mong libertad ma-camtan mo tolos.

Cun sa labing diclom nin banguing lipotoc, ma-para sa mata an linobgñan gabos
Na day na cundi gadan an magtanod, moninong galagñe, hero mo i-ontoc.
Herote nin marhay an camoninogñan, misterio nin Bangui di mo pag-ribocan,
Cun maca-dagñog ca tigñog na ano man, aco iyan, banua, simo nagroroquiao.

Cun an linobgñan co ligñao na nin gabos, day na nin tanda, day na minsan cruz,
Arado togote asin an asadol, ronoton, i-uasac dagang minaosbol .
Asin an abo gñapit can sacuyang bangcay, cun magña ronot na gabos sagcod tolang,
Bago mapa-balic sa day nin saysay, sa simong alfombra maguin alpog lamang.

Cun siring day na sa saco nin haros na aco ligñauan, paraon padagos,
Sa pagñanoron mo, patag patin bolod di co oontocan sinda nin paglibot.
Sa ogong, sa bac-ho, sa pag-aagragñay, sa magña pag-auit asin sa pag-roquiao,
Saimong pagdagñog tigñog cong malinao, ta tigñog mo aco sagcod noarin man.

Ma-saro sa curay, sa bangrao ma-salac, ma-iaba sa amio nin gabos na burac,
Sa pagolit-olit, sa puso mo i-bogtac dalisay cong pag-tobod na di mapa-hamac.
Inang Filipinas, saquit nin saquit co, huri cong paaram gñonian acoon mo,
Ama patin ina iualat co saimo, sagcod pa an gabos na minamahal co.

Aco ma-paduman sa dagang mapalad, na daing oripon, verdugo, o palpal,
An pag-tobod day iquina-gagadan, haros ta an Dios sana an nag-hahade duman.
Paaram ina co, ama, magña tugang, buhay nin buhay co, saco nag-ataman,
Paghale cong ini pag-pasalamatan ta iyong ma-tapos magña casaquitan.

¡Paaram, oh!
Agom na nagherot saco, taga ibang daga ragña caining puso,
Paaram sa gabos, di camo mag-mondo ta an cagadanon iyong pag-higñalo.

© Dr. Jose P. Rizal / José T. Figueroa


back to toptop | about the author



powered by
FreeFind

JOSE P. RIZAL /
JOSE T. FIGUEROA
Huring Paaram

OLIVE "BETTE" MEJIA
Four (1)
Four (2-3)
Four (4)
  short stories | poems | essays
from the editor's laptop | welcome reader | frontispiece
books | links | archives | index to issues | readers
about us | current issue